DIE MOET IEDERE GENERATIE OPNIEUW VERDIENEN

DE TOEKOMST ERF JE NIET

Een familiebedrijf erf je nooit alleen op papier. Je krijgt er verhalen bij. Tradities. Verwachtingen. Een naam die soms al generaties lang op de gevel staat. En vaak ook een onzichtbare opdracht: zorg dat je doorgeeft wat eerdere generaties hebben opgebouwd.

Maar de wereld waarin familiebedrijven ondernemen, verandert sneller dan ooit. Nieuwe technologie, verduurzaming, personeelstekorten en veranderende klantbehoeften vragen om andere keuzes. Wat gisteren succesvol was, biedt morgen geen garanties meer. Vasthouden aan het verleden kan kracht geven, maar ook vernieuwing in de weg staan. Daar ligt misschien wel de grootste uitdaging van ieder familiebedrijf: bepalen wat behouden moet blijven en wat juist moet veranderen.

CULTUUR

Want erfgoed zit niet alleen in oude foto’s, een oprichtingsjaar of de naam van de familie op de gevel. Het leeft voort in de cultuur van een bedrijf. In de manier waarop medewerkers worden behandeld. In langdurige relaties met klanten en leveranciers. In afspraken die soms nog met een handdruk worden bezegeld. Tegelijkertijd vraagt iedere nieuwe generatie om ruimte. Om nieuwe ideeën uit te proberen, andere keuzes te maken en soms afscheid te nemen van gewoontes die jarenlang vanzelfsprekend waren. Vernieuwing betekent niet dat het verleden wordt afgewezen. Het kan juist de beste manier zijn om ervoor te zorgen dat het levenswerk van eerdere generaties toekomst houdt.

KOESTEREN

Voor deze uitgave spreken we drie familiebedrijven. Drie ondernemingen met een eigen geschiedenis, cultuur en toekomstvisie. Hoe koesteren zij hun erfgoed zonder erin gevangen te raken? Hoe geef je een nieuwe generatie vrijheid zonder de kracht van het familiebedrijf te verliezen? Want een familiebedrijf draait niet alleen om wat je erft. De echte vraag is: wat voeg jij eraan toe?

Thomas en Eline van Leeuwen.

'Laagdrempelig karakter kenmerkt ons bedrijf'

THOMAS EN ELINE VAN LEEUWEN VAN LEEUWEN KOZIJNEN

Van Leeuwen Kozijnen, opgericht in 1960, houdt zich bezig met nieuwbouw, renovatie en onderhoud in woningbouw en utiliteitsbouw. Van standaard tot aparte projecten. Als het houten kozijnen, ramen of deuren betreft, dan kan Van Leeuwen Kozijnen dat maken. Eline en Thomas (technisch directeur), de derde generatie, blijven investeren in mensen en innoveren in werkwijze.

■ Wat moet binnen jullie familiebedrijf altijd behouden blijven?

“Enthousiasme voor het werk. Wij doen ons werk met veel plezier en dat is belangrijk om het vol te kunnen houden. Klanten en leveranciers lopen over het algemeen zonder afspraak binnen voor een praatje of een bestelling. Het laagdrempelige karakter is iets wat ons bedrijf kenmerkt.”

■ Wat hebben jullie bewust anders gedaan dan de generatie vóór jullie?

“Wij hebben niet echt iets anders gedaan dan onze vader. Wij zijn vooral doorgegaan op de door hem ingezette weg. Automatisering is iets waar wij ons op richten, omdat het steeds lastiger wordt om mensen te vinden die dit werk willen doen. Rustig doorgroeien in omzet en klantenkring is wat wij voor ogen hebben en dat loopt goed.”

■ Wat willen jullie achter laten voor de generatie na jullie?

“Een mooi en goedlopend, modern bedrijf, waar klanten graag komen om hun kozijnen te bestellen. En waar met enthousiasme gewerkt wordt.”

'Sociale waarden zijn heel belangrijk bij familiebedrijven'

FRANK HELSLOOT MEDE-EIGENAAR HAVENLAND

■ Wat doet Havenland?

“HavenLand is een adviesbureau op het terrein van ruimtelijke ordening. Wij hebben vijf deskundige adviseurs. Sinds de Omgevingswet (2024) is het heel lastig geworden om aan alle regels te voldoen. Alle regels met betrekking tot ruimte, leefomgeving en milieu zijn in één wet gestopt. Het is heel lastig voor bedrijven om goed inzicht te krijgen in die wirwar van regels. Daarin zijn we gespecialiseerd.”

■ Jullie zijn zelf geen familiebedrijf, maar hebben wel vaak te maken met familiebedrijven. Op welk vlak?

“Bij familiebedrijven zie je vooral rond de bedrijfsoverdracht nieuwe ontwikkelingen komen. Er komt nieuw élan binnen het bedrijf. Op dat moment ontstaat er een nieuwe drive, soms om uit te breiden, soms om een andere tak te ontwikkelen of zelfs helemaal over te schakelen. Op dat moment heb je een adviseur zoals ik nodig, die helpt om te kijken of er ruimte is om je zo te ontwikkelen zoals je wenst. Of om die ruimte te creëren. Ik ga er altijd voor om de wens van de ondernemer mogelijk te maken. Een ondernemer heeft meestal een visie waar hij of zij naartoe wil en de gemeente heeft vooral regels om ongewenste ontwikkelingen te belemmeren. De ondernemer wil juist de gewenste ontwikkelingen bereiken. Die twee dingen moet je met elkaar in overeenstemming brengen om te zorgen voor een goede toekomst van het familiebedrijf.”

■ Wat zie je als verschil tussen familiebedrijven en niet-familiebedrijven?

“Bij familiebedrijven wordt meer naar de langere termijn gekeken. Met name rond de bedrijfsovername hebben ze de ontwikkeling op de lange termijn voor ogen. Er wordt minder gekeken naar de economische waarde, maar meer naar de mens en de leefomgeving. Hoe je zelf staat in het leven, wat je wilt bereiken en hoe je daarin verder wilt gaan? Deze sociale waarden zijn heel belangrijk bij familiebedrijven. Bij niet-familiebedrijven zie je toch vaak dat het bedrijf alleen economisch gewaardeerd wordt. Als er dan overdracht plaatsvindt, gaat het veel meer om de prijs.”

'Persoonlijke aandacht blijft altijd de basis'

JOYCE NEDERSTIGT ADJUNCT-DIRECTEUR LANDGOED & GOLFBAAN TESPELDUYN

■ Wat moet binnen jullie familiebedrijf altijd behouden blijven?

“De overtuiging dat mensen altijd belangrijker zijn dan systemen, processen of het resultaat op de korte termijn. Bij Tespelduyn willen we een plek zijn waar gasten zich welkom, gezien en verbonden voelen, waar wij impact kunnen maken. Dat begint bij onze medewerkers. Als zij met plezier werken, zich kunnen ontwikkelen en de ruimte krijgen om zichzelf te zijn, voelen onze gasten dat direct. Persoonlijke aandacht, kwaliteit en oprechte gastvrijheid mogen daarom nooit veranderen.”

■ Wat heb jij bewust anders gedaan dan de generatie vóór jou?

“Toen ik in 2019 een andere rol kreeg, hebben Peter Duivenvoorde en ik op mijn initiatief bewust een andere koers ingezet. Waar de focus traditioneel vooral op de gast lag, kozen wij ervoor om onze medewerkers écht centraal te stellen. Wij zijn ervan overtuigd dat een organisatie pas kan floreren als mensen met plezier werken, zich gezien voelen en de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen. Die investering heeft geleid tot meer eigenaarschap, betrokkenheid en loyaliteit. Dat zien onze gasten iedere dag terug in de kwaliteit van onze gastvrijheid.”

■ Wat wil jij achterlaten voor de generatie na jou?

“Ik ben zelf pas net onderdeel van de nieuwe generatie binnen ons familiebedrijf. Misschien maakt dat deze vraag juist zo bijzonder. Ik heb mogen ervaren hoe een bedrijf niet alleen wordt overgedragen met contracten en aandelen, maar vooral met vertrouwen, warmte en de oprechte wens om elkaar te laten groeien. Dat is het mooiste erfgoed dat we kunnen doorgeven. Ik hoop dat de volgende generatie niet alleen een financieel gezond bedrijf erft, maar vooral een organisatie waarin mensen met plezier werken, zich met elkaar verbonden voelen en trots zijn op wat ze samen bereiken. Waar innovatie en technologie ons helpen slimmer te werken, maar persoonlijke aandacht altijd de basis blijft. Als we die cultuur kunnen behouden en iedere dag een bijdrage blijven leveren aan het geluk van een ander, dan vind ik dat we als familiebedrijf echt iets waardevols hebben achtergelaten.”